Định Hướng Tư Duy Phát Triển KT – XH Để Ổn Định Cuộc Sống Cho Dân Cư Vùng Sâu, Vùng Xa

TẠI SAO TÔI VIẾT VỀ CHỦ ĐỀ NÀY?

Những ngày ngao du qua các vùng đất trong những chuyến khảo sát làm farmstay, eco village, khu du lịch sinh thái,.. cho khách hàng của mình, tôi nhận ra mỗi vùng đất đều có một tiềm năng khác nhau cần được khai phá. Tôi cũng thấy được hạn chế của những nơi này: Tri thức lao động chuyên môn thấp, điều kiện tự nhiên khó khăn cho canh tác, thiếu một chiến lược tổng thể dẫn đến nguồn lực bị phân tán,…

Tôi mạo muội viết bài này để đưa ra góc nhìn, những trăn trở của cá nhân tôi về hướng tư duy phù hợp để phát triển vùng sâu, vùng xa ấy. Những nơi này, bà con – những đứa trẻ thật tội nghiệp, họ rất thật thà, họ yêu mến những con người yêu thương họ. Đây chính là một lợi thế ban đầu bởi vì chỉ cần yêu thương những người lạ tốt bụng là họ sẽ nhận lại được sự giúp đỡ.

Những tư duy cản trở việc phát triển vùng đất này là: Nếu đô thị hóa thì sẽ làm mất đi văn hóa bản địa, nếu đô thị hóa thì sẽ ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên, các vùng đất này cần nhiều tiền mới phát triển được, nếu sử dụng một phương pháp phát triển giống nhau cho tất cả các vùng đất khác nhau là không thể.

HƯỚNG PHÁT TRIỂN NÀO CHO CÁC VÙNG SÂU, VÙNG XA

Các vùng sâu, vùng xa chưa phát triển dù có nhiều đề án phát triển kinh tế – xã hội được áp dụng đều xuất phát từ một căn nguyên là lượng tri thức ở các vùng đất này quá ít. Hay đúng hơn là chưa có tri thức đủ rộng để đánh giá, kết nối các nguồn lực có sẵn ở đây để tạo nên một chiến lược phát triển phù hợp cho từng vùng đất.

Việc đánh giá đúng và đầy đủ các nguồn lực nội tại của địa phương là điều tiên quyết. Dựa vào đó để đưa ra các định hướng phát triển từng lĩnh vực theo ngành dọc trong một chiến lược phát triển chung của vùng đất. Chiến lược phát triển chung của vùng đất phải kết nối được sự phát triển kinh tế – xã hội của các vùng đất xung quanh. Tôi nghĩ chúng ta nên tư duy sâu về những điều trên để tìm ra chiến lược đúng đắn phát triển cho từng vùng đất.

NHỮNG LỢI ÍCH KHI CHÚNG TA THỰC HIỆN ĐƯỢC CÁC VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI VÙNG SÂU, VÙNG XA.

Khi chúng ta phát triển kinh tế – xã hội của một vùng sâu, vùng xa (làng, xã,…) thì nền kinh tế, xã hội, chính trị sẽ ổn định. Nếu nhiều nơi ở Việt Nam thực hiện được việc này thì sẽ tự động tạo ra một hệ sinh thái kinh tế – xã hội tuần hoàn và bền vững. Điều này giúp cho Việt Nam có thể trụ vững và phát triển trong những đợt cách ly về kinh tế – xã hội với thế giới do đại dịch và thiên tai.

ĐIỀU CỐT LÕI LÀ PHẢI LÀM GÌ?

XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ – VĂN HÓA – XÃ HỘI THEO HƯỚNG GẮN LIỀN QUYỀN LỢI VỚI TRÁCH NHIỆM CỦA CHÍNH QUYỀN – DOANH NGHIỆP – NGƯỜI DÂN

Thế nào là một chiến lược kinh tế – văn hóa – xã hội đúng đắn? Đó là chiến lược dựa vào nguồn lực, điều kiện tự nhiên, khí hậu địa phương, tri thức truyền thống, văn hóa bản địa để phát triển, cung cấp các sản phẩm, dịch vụ, hàng hóa cho chính người dân tại địa phương nhằm mục tiêu tự chủ về lương thực và năng lượng. Cùng với đó, có thể xuất khẩu hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ sang các địa phương lân cận hoặc các vùng đất xa hơn để mang lại những nguồn lợi về kinh tế và sự phát triển của xã hội.

Một chiến lược phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội không đúng đắn là một chiến lược phải sử dụng quá nhiều nguồn lực tài chính mà không coi trọng nguồn lực tri thức. Chiến lược này không lấy được nguồn lực nội tại của địa phương là nhân tố ban đầu của sự phát triển.

Để xây dựng được một chiến lược phát triển của một vùng đất, chúng ta cần có sự tham gia của nhiều chuyên gia có tri thức sâu và rộng thuộc các lĩnh vực khác nhau. Nhưng những chuyên gia này cũng phải ở tầm quản trị, bởi vì những chuyên gia chỉ có năng lực chuyên môn vẫn không đủ góc nhìn để đưa ra chiến lược phát triển cho vùng đất. Dựa vào những đánh giá của những chuyên gia có tầm quản trị, chúng ta tiếp tục bàn bạc để tìm ra một chiến lược phát triển đúng đắn cho từng vùng đất.

Việc thực thi chiến lược dựa vào sự đồng thuận giữa chính quyền địa phương, người dân và doanh nghiệp sẽ quyết định thành công của chiến lược. Để có được sự đồng thuận chung của tất cả các thành phần trong vùng đất thì nội dung của chiến lược phải phân chia được lợi ích cho chính quyền, người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cũng phải sử dụng một số phương pháp giằng chéo quyền lợi giữa cá nhân với cá nhân đang giữ vai trò quan trọng trong tổ chức.

TĂNG TRƯỞNG TRI THỨC CHO CHÍNH QUYỀN – DOANH NGHIỆP ĐỊA PHƯƠNG – NGƯỜI DÂN

Tăng trưởng tri thức cho chính quyền – doanh nghiệp – người dân địa phương là mục tiêu quan trọng nhất vì việc này giúp địa phương phát triển bền vững. Bằng việc xây dựng, phát triển những đề án nhỏ hay kết nối với những nguồn tri thức cao từ bên ngoài vùng đất để tạo ra những khóa học ngắn hạn sẽ gia tăng tri thức địa phương.

Tri thức địa phương được gia tăng cao thể hiện ở việc người dân xem trọng những nguồn tri thức mới, những sáng tạo, phát minh, sáng chế mới. Ngoài ra, họ cũng xem trọng và không có ý định xâm hại những nguồn tri thức cá nhân, bản quyền tác giả,… Khi đạt được những điểm này, thì họ sẽ tự quản trị tri thức của cá nhân, cộng đồng và cả vùng đất. Một vùng đất có nguồn tri thức cao thì người dân được gia tăng thu nhập, phát triển được nền giáo dục, tạo ra nền kinh tế bền vững.

cộng đồng farmstay

Chính quyền cần có những giải pháp cụ thể để thu hút các nguồn lực tri thức khác nhau, giúp cho vùng đất phát triển theo chiến lược phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Khi địa phương có lượng tri thức cao thì việc phát triển bền vững mới xảy ra.

Farmstay kết hợp yếu tố du lịch cộng đồng 2

Đến thời điểm này, tôi chưa biết hướng tư duy nào tốt hay cách bắt đầu tư duy như thế nào tốt hơn ngoài việc phát triển tri thức của địa phương, vùng đất. Tôi tin rằng, những điều tôi phân tích trên đây là một phương pháp khá tổng quát để đóng góp thêm những góc nhìn cho việc phát triển kinh tế – xã hội địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa.

Được viết bởi Phạm Thanh Tùng