Bạn Đã Thực Sự Hiểu Đúng Về Farmstay?

Ngày 5 tháng 8 năm 2020 VTV1 đã đăng một video: “FarmStay – Hướng đi mới cho du lịch nghỉ dưỡng hay hình thức dễ gây biến tướng để lấn chiếm đất rừng, đất nông nghiệp? Mô hình pháp lý nào là phù hợp cho FarmStay?”. Đây là một phóng sự phản ánh đúng về thực trạng farmstay ở thời điểm hiện tại ở Việt Nam, mọi người lao vào đầu tư farmstay nhưng không nắm rõ về pháp lý. Tuy vậy, bài viết này tôi không đề cập đến vấn đề pháp lý của farmstay mà thay vào đó, tôi nói đến định nghĩa của farmstay. Đây là điều mà chính VTV1 và một số trang web khác cũng đang nhầm lẫn khi nói đến định nghĩa farmstay. Nếu chúng ta không tiếp cận đúng định nghĩa farmstay thì chúng ta sẽ làm mất đi một mô hình kinh doanh liên quan đến hai ngành: Du lịch và nông nghiệp. Khi có một định nghĩa farmstay đúng thì chúng ta mới có thể triển khai mô hình này trong thực tế đúng định nghĩa farmstay của thế giới.

VÌ SAO PHẢI TRIỂN KHAI MÔ HÌNH FARMSTAY ĐÚNG VỚI ĐỊNH NGHĨA CỦA THẾ GIỚI?

Khách hàng khi đang tìm kiếm mô hình farmstay để trải nghiệm thì những mô hình này phải đúng cách thế giới định nghĩa. Bạn nghĩ sao nếu bạn đang tìm kiếm một farmstay để trải nghiệm nhưng khi bước vào trong đó, bạn mới nhận ra nó không phải farmstay mà là ecolodge, ecostay hay ecoresort? Ngay lúc đó, chắc hẳn bạn sẽ đánh giá những trải nghiệm này là nửa vời và có cảm giác thất vọng về một đơn vị cung cấp dịch vụ du lịch không đúng như kỳ vọng của bạn. Như một hệ quả, những du khách nước ngoài sẽ không quay lại Việt Nam để trải nghiệm farmstay nữa. Khi đó, Việt Nam có thể sẽ mất đi một mô hình kinh doanh trong suy nghĩ của các du khách quốc tế.

ĐỊNH NGHĨA CHÍNH XÁC VỀ FARMSTAY LÀ GÌ?

Theo từ điển Macmillan, farmstay là: “A stay on a farm as a paying guest, giving you experience of life in the country”. Dịch là: “Việc ở lại tại một trang trại như một vị khách trả tiền, được trải nghiệm cuộc sống ở nông thôn”.
Theo trang lexico.com (một trang từ điển của Oxford), farmstay là: “A farm offering accommodation to paying guests”. Dịch là: “Một trang trại cung cấp chỗ nghỉ cho khách trả tiền”.

Theo wikipedia tiếng anh, farmstay là: “A farm stay (or farmstay) is any type of accommodation on a working farm”. Dịch là: “Một farm stay (hay farmstay) là một loại hình nghỉ dưỡng tại một trang trại đang hoạt động”.

Còn theo cuốn sách Farmstay Manual (Sổ tay Farmstay) của Học Viện Nông nghiệp Bền vững Minnesota – Mỹ (Minnesota Institute for Sustainable Agriculture – MISA) thì farmstay là: “A farmstay is lodging available to paying guests on a working farm”. Dịch là: “Một farmstay là một chỗ nghỉ lại cho một du khách trả tiền trong một trang trại đang hoạt động”.

Trong văn bản 1503/KH-UBND của UBND tỉnh Quảng Bình vào 13/9/2016 có nhắc đến farmstay (tại mục “3.5. Phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng của mục” của mục “3. Phát triển sản phẩm du lịch” của phần “III. Nhiệm vụ, giải pháp cụ thể”) là khu nông trại có phòng cho khách du lịch thuê.
Còn tôi định nghĩa farmstay như sau: “Farmstay là một trang trại, sau một khoảng thời gian canh tác và tạo ra sản phẩm, chủ trang trại tạo ra không gian nghỉ ngơi, thư giãn bằng cách cải tạo công trình cũ hoặc xây mới. Du khách có thể nghỉ lại qua đêm hay đơn giản chỉ đến trải nghiệm như một buổi picnic…”
Như vậy, farmstay hiểu ngắn gọn là một nông trại đang hoạt động có chỗ nghỉ lại cho du khách đến trải nghiệm.

Điểm chưa chính xác trong các định nghĩa mà VTV hay các trang web đưa ra là farmstay = farm + homestay. Theo định nghĩa trên thế giới: “Homestay là một hình thức lưu trú phổ biến, theo đó du khách chia sẻ nơi cư trú với người dân địa phương của thành phố mà họ đến du lịch”. Nếu sử dụng từ homestay thì rất dễ dẫn đến việc hiểu lầm là farmstay là farm (nông trại) có một homestay trong đó. Nhưng thực tế, theo cuốn sách Farmstay Manual (Sổ tay Farmstay) thì chỗ lưu trú cho du khách trong farmstay ngoài phòng thừa trong nhà còn có thể là một chuồng cũ, một kho nông sản không sử dụng được cải tạo hoặc xây mới chỗ ở cho du khách.

Vậy nên cần sử dụng đúng định nghĩa trên thế giới là “farmstay = farm (nông trại) + stay (ở lại)”. Khi ta hiểu đúng định nghĩa farmstay đúng như trên thì việc triển khai một farmstay mới đúng với định nghĩa thế giới. Định nghĩa “farmstay = farm + stay” mới thể hiện được đúng bản chất của farmstay là trải nghiệm. Chỉ khi ở lại (stay) trong farm thì mức độ trải nghiệm mới thực sự được đẩy lên cao để trở thành một điểm khác biệt duy nhất.

Trong kinh doanh, các bạn có thể uyển chuyển trong mô hình kinh doanh nhưng việc hiểu đúng farmstay là gì sẽ giúp bạn định vị về thương hiệu trên thị trường tốt hơn và không làm cho khách hàng hiểu nhầm về dịch vụ, sản phẩm của bạn. Bạn vẫn có thể tạo ra một homestay và bên cạnh đó là một farm hay bạn có thể tạo ra một homestay và có một khu vườn trồng rau. Nhưng bạn đừng gọi những mô hình trên là farmstay vì nếu bạn gọi tên mô hình kinh doanh của mình sai thì bạn đang cung cấp sản phẩm dịch vụ ra thị trường không đúng chất lượng. Vấn đề lớn hơn là bạn có thể sẽ làm ảnh hưởng đến mô hình kinh doanh farmstay của cả Việt Nam.

Tôi nghĩ rằng những kênh truyền thông và những trang web trước khi viết bài thì hãy tìm hiểu thật kỹ để đưa ra những thông tin chính xác. Bên cạnh đó, tôi cũng mong rằng những người hành nghề thiết kế farmstay sẽ tìm hiểu, trải nghiệm mô hình này để đưa ra những tư vấn – thiết kế farmstay đạt được những hiệu quả cần thiết chứ không là “phá hoại” một hệ sinh thái tự nhiên.

Được viết bởi Phạm Thanh Tùng